Продажбатана електрични возила во Соединетите Американски Држави слабее, што наизглед ја потврдува тезата дека Американците тешко се откажуваат од своите пикап-камионети и теренци на бензин. Ниту неодамнешниот раст на цените на горивата не поттикна значајна промена, а укинувањето на некои даночни олеснувања минатата година дополнително ја намали побарувачката. Податоците на компанијата „Кокс Аутомотив“ покажуваат кога продажбата на нови електрични возила во САД во вториот квартал паднала за 20 проценти во споредба со истиот период лани, пишува Си-Ен-Ен.

Сепак, подеталната анализа открива посложена слика. Минатогодишниот бран купувања, поттикнат од најавата за укинување на повластиците, создаде нереално висока база за споредба, па моменталниот пад изгледа подрастичен отколку што навистина е. Покрај тоа, производителите не можат да си дозволат да се откажат од електрификацијата поради силниот раст на меѓународните пазари. Американскиот пазар исто така покажува знаци на закрепнување – продажбата во вториот квартал пораснала за 15 проценти во споредба со првите три месеци од годинава.

„Иако побарувачката во САД ослабе откако истекоа сојузните поттикнувања, производителите на автомобили не можат едноставно да се откажат од електрификацијата“, изјави Стефани Валдез Стрити, директорка за индустриски увиди во „Кокс Аутомотив“.

Неколку фактори во моментов го оптоваруваат американскиот пазар на електрични возила. Администрацијата на Трамп укина низа финансиски поттикнувања, вклучувајќи го и клучниот даночен попуст од 7.500 долари за купувачите, кој исчезна минатиот октомври. Укинати се и казните за производителите кои не ги почитуваат правилата за емисии на гасови, што претходно ги мотивираше компаниите да произведуваат електрични модели.

Поради најавата за укинување на олеснувањата, купувачите побрзаа да набават возила пред октомври, што предизвика привремен пад на побарувачката кон крајот на минатата и почетокот на оваа година. Традиционалните производители забележаа загуби од повеќе десетици милијарди долари поради ревизија на своите планови за електрични возила. Дури и „Тесла“, единствениот профитабилен американски производител на електрични автомобили, сега изгледа повеќе фокусиран на развој на хуманоидни роботи отколку на автомобили.

И покрај сè, продажбата закрепнува, а „Кокс Аутомотив“ бележи и рекордна продажба на користени електрични возила во САД.

Иван Друри, директор за увиди на веб-страницата за продажба на автомобили „Едмундс“ (Edmunds), смета дека претходните поттикнувања и регулативи создадоа вештачка побарувачка. Сега, кога најголемиот дел од сојузните олеснувања се укинати, „гледаме дека на пазарот сепак постои одредено ниво на природна побарувачка“, вели Друри.

„Тоа можеби не е најдобро за купувачите бидејќи веќе нема толку добри понуди, но индустријата сега има многу појасна слика за тоа со која брзина треба да работи и какви возила да произведува“, додаде тој.

Сите големи производители на автомобили потврдуваат дека продолжуваат со плановите за нови електрични модели. Очекуваат дека побарувачката ќе расте поради еколошката свест и цените на горивата.

Пример за тоа е Ерик Страка, лекар од Ен Арбор во Мичиген, кој во мај купил „Шевролет Еквинокс“ за околу 32.000 долари. Неговиот град имал сопствена програма за поттикнување, во зависност од приходите и староста на возилото. Буџетот од 500.000 долари бил потрошен за само неколку дена. Страка сè уште чека поврат на дел од парите, но за Си-Ен-Ен изјавил дека автомобилот се исплател и без поттикнувањата. „Возењето е мазно и тивко, а забрзувањето е далеку најдобро од сите автомобили што некогаш сум ги возел“, рече тој.

За разлика од САД, во остатокот од светот продажбата на електрични возила и понатаму силно расте, особено во Кина и Европа. Повеќето земји сè уште нудат поттикнувања, а цените на бензинот и дизелот се значително повисоки отколку во Америка.

Меѓународната агенција за енергија (МАЕ) проценува дека глобалната продажба на целосно електрични возила минатата година достигнала околу 14 милиони, во споредба со 11 милиони во 2024 година. Се очекува растот да продолжи и во 2026 година.

Најголемиот дел од тој раст отпаѓа на Кина, која одамна е најголемиот светски автомобилски пазар. Кинескиот производител БЈД (BYD) минатата година ја престигна „Тесла“ како најголем светски производител на електрични возила, а таа предност само се зголемува. Според податоците на МАЕ, дури 55 проценти од сите автомобили продадени во Кина минатата година биле електрифицирани возила – целосно електрични, плаг-ин хибриди или модели со продолжен опсег.

Кинеските електрични возила стануваат и значаен извозен производ. Извозот расте во Африка, Азија, Јужна Америка и Европа.

Кинеските електрични возила имаат клучна предност пред американските и европските конкуренти – тие се значително поевтини. Повеќе од 200 кинески модели се продаваат за помалку од 25.000 долари, а некои чинат само 10.000 долари, пренесува Ројтерс (Reuters). За споредба, просечната цена на ново електрично возило во САД е 56.377 долари, според податоците на „Едмундс“.

Американското министерство за трговија неодамна ја забрани легалната продажба на кинески автомобили во САД, дури и на оние произведени во локалните погони. Сепак, експертите веруваат дека таа одлука еден ден ќе се промени.

Во меѓувреме, американските компании се соочуваат со сериозна конкуренција од кинеските ривали во Европа и на другите пазари. „Форд“ во декември објави партнерство со „Рено“ за развој на мал и ценовно достапен електричен автомобил за европскиот пазар, кој засега нема да се продава во САД.

„Свесни сме дека во нашата индустрија се бориме за гол живот“, им изјави на новинарите извршниот директор на „Форд“, Џим Фарли.