Преминувањето на „Shein“ од добивка во загуба е нов показател како царинската политика на американскиот претседател Доналд Трамп се одразува врз работењето на компаниите, цените на стоките и глобалните синџири на снабдување.

Последиците повеќе не се огледаат само во предупредувањата на економистите: производителите на автомобили и земјоделски машини собираат милијарди долари дополнителни трошоци, кај трговците царините ги намалуваат профитните маржи, додека извозно ориентираните индустрии предупредуваат на пад на нарачките и можни отпуштања.

„Shein“ во првото тримесечје од оваа година забележа загуба од 99 милиони долари, по добивката од 395 милиони долари во истиот период минатата година. Врз резултатот влијаеше и сметководствената загуба од 328 милиони долари, додека врз работењето дополнително удрија последиците од војната во Иран.

Компанијата потврди дека укинувањето на американското царинско изземање за мали пратки ја забави нејзината продажба во САД. Поради тоа, „Shein“ размислува за зголемување на цените на американскиот пазар за да надомести дел од дополнителните трошоци.

Станува збор за укинување на таканареченото изземање „de minimis“, кое овозможуваше пратките со вредност до 800 долари да влезат во САД без плаќање царина. Голем дел од својот раст врз овој модел го засноваа платформи како „Shein“ и „Temu“, кои на купувачите директно им испраќаат голем број поединечни пакети со мала вредност. Укинувањето на изземањето удри врз основата на нивниот деловен модел – евтината стока, ниските трошоци за достава и избегнувањето на класичните увозни процедури.

Притисокот од царините не ги погодува само кинеските интернет-продавници. Американските царини од 25 проценти врз дел од бразилскиот извоз, кои стапија на сила на 22 јули, опфатија стока во вредност меѓу седум и 11 милијарди долари, вклучувајќи земјоделски машини, производи од дрво, етанол, облека и обувки.

Бразилската индустрија за обувки проценува дека извозот годинава би можел да ѝ падне за 7,1 процент, додека компаниите во градот Франка, еден од центрите за производство на обувки, предупредуваат на можни отпуштања. Бразилската влада веќе подготви кредитен пакет вреден околу 3,7 милијарди долари за помош на погодените извозници.

Трошоците се трупаат и во рамките на САД. Производителот на земјоделски машини „Deere“ претходно проценуваше дека царините во фискалната 2026 година ќе го чинат околу 1,2 милијарди долари пред оданочување. По одлуката на Врховниот суд и враќањето на 272 милиони долари, компанијата сега очекува околу 900 милиони долари нето-царински трошоци.

Проблемот дополнително го зголемува фактот што американските земјоделци, соочени со ниски цени на земјоделските култури, високи камати и поголеми трошоци за производство, ја одложуваат купувањето трактори и комбајни и сè почесто избираат употребувани машини и изнајмување.

Автомобилската индустрија покажува дека големите компании можат да се прилагодат, но по висока цена. Американскиот „General Motors“ проценува дека царините оваа година ќе му ја намалат добивката за 2,5 до 3,5 милијарди долари. За да ги ублажи последиците, дел од производството го преместува од Мексико во американските фабрики.

Компанијата од 2027 година во САД ќе ги произведува моделите „Chevrolet Equinox“ и „Blazer“ и ќе го зголеми производството на камионети (пикап-возила). Сепак, преселувањето на производството и поголемите вложувања во софтвер ќе донесат дополнителни трошоци меѓу една милијарда и 1,5 милијарди долари.

Царинските трошоци ги погодуваат и производителите на медицинска опрема. Британскиот „Smith & Nephew“, кој произведува ортопедски импланти, хируршка опрема и материјали за лекување рани, проценува дека царините оваа година ќе го чинат околу 60 милиони долари, во споредба со 17 милиони долари минатата година.

Дополнителен притисок чувствува и фармацевтската индустрија. Трамп најави дека производителите на генерички лекови кои нема да го префрлат производството во САД од август 2028 година би можеле да се соочат со царина од 100 проценти, а една година подоцна и со стапка од 200 проценти.

По таа најава, акциите на швајцарскиот „Sandoz“ паднаа за околу три проценти. Компанијата 22 проценти од продажбата ги остварува во Северна Америка, но таму речиси и да нема сопствено производство.

Притисокот за преселување на фармацевтското производство се оправдува со намалување на зависноста од Кина и Индија. Сепак, генеричките лекови сочинуваат повеќе од 90 проценти од лековите што се продаваат во САД, а нивните маржи се значително пониски од оние кај патентираните лекови. Трошоците за новите американски погони поради тоа би можеле да се прелеат врз цените или да доведат до повлекување на одделни поевтини лекови од пазарот.

Царините ги погодуваат и американските трговци кои голем дел од облеката, обувките и производите за домаќинство ги набавуваат од Азија. На трговскиот синџир „Macy’s“ царините во првото тримесечје му ја намалија бруто-маржата за 0,3 процентни поени. Компанијата предупреди дека царините и економската неизвесност и понатаму вршат притисок врз работењето.

Големите компании со поголеми маржи дел од ударот сè уште можат да го амортизираат или префрлат врз купувачите, додека извозниците, помалите производители и секторите со ниски маржи се многу поранливи. Конечната сметка од царинската војна затоа нема да ја платат само увозниците, туку и работниците, добавувачите и потрошувачите.