Како дел од гранташката елита си го присвои правото да одлучува кој е демократ, а кој закана за демократијата

КОИ СТЕ БРЕ ВИЕ?

Кои сте бре вие да одлучувате кој е Европеец, а кој не е?

Кој ви го даде тоа право? На избори не сте излегле. Доверба од граѓаните не сте побарале. Никој не ве избрал за арбитри на европските вредности. Сепак, со години настапувате како да поседувате ексклузивна лиценца за Европа. Како да е ваше право да одредувате кој доволно ја сака државата, кој доволно ја сака демократијата и кој заслужува да биде дел од „прогресивното општество“. Европа не е ваша сопственост. Европските вредности не се ваша интелектуална сопственост. Тие не припаѓаат на ниту една фондација, ниту на една организација, ниту на еден активистички круг.

Кои сте бре вие да лепите етикети на луѓето?

Штом некој не се согласи со вас, веднаш следуваат квалификации. Националист. Популист. Ретрограден. Антиевропски. Закана за демократијата. Како е можно во име на слободата на говорот да се прават списоци на подобни и неподобни мислења? Како е можно луѓе кои секојдневно зборуваат за плурализам да покажуваат толку малку толеранција кон различните ставови? Демократијата не е право да зборуваат само тие што мислат како вас. Демократијата е право и на оние со кои не се согласувате.

Кои сте бре вие да глумите морална супериорност?

Со години настапувате од позиција на морални авторитети. Ги оценувате политичарите, институциите, медиумите, граѓаните. Делите оценки за тоа кој е добар, а кој лош. Но кој ве избра вас за совест на општеството? Кој одлучи дека вашите ставови се повредни од ставовите на обичниот човек кој секој ден се бори да преживее? Моралната супериорност не се добива со грант, ниту со проектна апликација. Таа се заслужува со доследност.

Кои сте бре вие да зборувате во име на граѓаните?

Со години слушаме дека зборувате во име на јавноста, во име на младите, во име на жените, во име на демократијата, во име на европската иднина. Но кога ве избрале тие граѓани да ги претставувате? Колкумина од нив навистина ги познавате? Колку време поминувате меѓу луѓето надвор од хотелските конференциски сали, проектните работилници и донаторските форуми? Постои огромна разлика меѓу тоа да зборувате за граѓаните и да зборувате во нивно име.

Кои сте бре вие да ги заплашувате луѓето?

Со години јавноста е бомбардирана со катастрофични сценарија. Секои избори се претставуваат како прашање на живот и смрт за демократијата. Секоја политичка промена како опасност за државата. Секој поинаков став како закана за европската иднина. Постојано се создава чувство на страв, неизвесност и паника. Како да живееме во држава што секој момент ќе се распадне ако граѓаните не гласаат, не мислат или не зборуваат онака како што некој претходно одредил дека е исправно. Народот е уморен од политичка хистерија. Народот е уморен од постојано заплашување.

Кои сте бре вие да зборувате за независност кога дел од вас завршуваат во партиските врвови?

Со години слушавме дека сте независни активисти, независни аналитичари, независни борци за демократија. А потоа многумина од вас завршија како советници, функционери, кандидати, директори или дел од високите структури на политички партии. Тогаш сосема легитимно е прашањето дали навистина бевте независни или само чекавте погоден момент да преминете од невладиниот во партискиот сектор. Кога истите лица денес се појавуваат како политичари, а вчера се претставувале како независни контролори на политичарите, граѓаните имаат право да се чувствуваат изиграни.

Кои сте бре вие да барате отчетност од сите, освен од самите себе?

Постојано барате транспарентност. Барате отчетност. Барате јавна контрола. Но колку од вас детално ги објавуваат сите извори на финансирање? Колку од вас објаснуваат какви конкретни резултати произлегле од милионите евра потрошени низ годините? Колку од вас прифаќаат јавна критика со истата леснотија со која ги критикуваат другите? Ако транспарентноста е европска вредност, тогаш таа мора да важи и за оние што се повикуваат на Европа.

Кои сте бре вие да тврдите дека сте решение, кога проблемите остануваат исти?

Со децении се финансираат проекти за демократија, владеење на правото, борба против корупцијата и европска интеграција. Но корупцијата останува. Институциите остануваат слаби. Довербата на граѓаните опаѓа. Младите си заминуваат. Ако по толку години резултатите се толку скромни, тогаш граѓаните имаат право да прашаат дали проблемите навистина се решаваат или станале механизам за обезбедување нови проекти, нови грантови и ново финансирање.

И затоа, наместо вие постојано да ги оценувате граѓаните, можеби е време граѓаните да ве оценат вас.

Бидејќи најважното прашање денес не е кој е доволно прогресивен, кој е доволно европски и кој е доволно демократски.

Најважното прашање е:

The post НЕИЗБРАНИТЕ ЧУВАРИ НА „ЕВРОПСКИТЕ ВРЕДНОСТИ“: ОД АКТИВИЗАМ ДО ПОЛИТИЧКА МОЌ appeared first on Politika.