Два вандалски инциденти за само два дена ја вознемирија кумановската јавност и повторно ја отворија чувствителната тема за меѓуетничките односи во градот. По оштетувањето на просториите на Културно-уметничкото друштво „Српски вез“, слични натписи осамнаа и врз мурали и графити во населбата Перо Чичо.
Заедничко за двата случаи е испишувањето на ознаката „УЧК“, но засега нема официјална потврда дека инцидентите се поврзани, ниту дека зад нив стојат истите лица. Токму затоа јавноста очекува брза и темелна истрага што ќе ги утврди мотивите и идентитетот на сторителите.
Првиот инцидент бил извршен во текот на ноќта меѓу петокот и саботата, кога непознати лица ги оштетиле просториите што ги користи КУД „Српски вез“. Освен испишаните натписи, била оштетена и таблата на друштвото.
Министерот за локална самоуправа Иван Стоилковиќ објави снимка од безбедносни камери, на која се забележуваат две лица кои пристигнуваат со автомобил, се приближуваат до објектот, ги испишуваат графитите и потоа заминуваат.
Стоилковиќ побара сторителите да бидат откриени и најстрого санкционирани, предупредувајќи дека говорот исполнет со ксенофобија и шовинизам може да произведе опасни последици во реалниот живот.
Но, случајот отвора и едно непријатно прашање: дали Стоилковиќ, кој сега предупредува на последиците од ксенофобијата и шовинизмот, треба да ја преиспита и сопствената политичка реторика и постапки? Дали неговите често остри и поделувачки јавни настапи придонесуваат за создавање атмосфера во која провокаторите полесно наоѓаат простор за дејствување? Тоа, секако, не ја намалува личната одговорност на сторителите, но од јавните функционери со право се очекува да ги смируваат тензиите, а не со своето однесување дополнително да ги разгоруваат.
Дополнителна тежина на случајот му дава фактот што во просториите на друштвото повеќе од 200 деца се занимаваат со фолклор и ја негуваат културната традиција. Поради тоа, вандалскиот чин не се доживува само како оштетување на објект, туку и како напад врз простор наменет за култура, дружење и работа со млади.
Остра осуда упати и градоначалникот на Куманово, Максим Димитриевски. Тој побара истражните органи што поскоро да ги идентификуваат сторителите и да ги изведат пред лицето на правдата.
Димитриевски порача дека Куманово било и ќе остане град на мултикултурата и соживотот, оценувајќи дека ваквите постапки немаат ништо заедничко со патриотизмот, туку претставуваат шовинизам што може да предизвика национална нетрпеливост.
Од СВР Куманово потврдија дека случајот е пријавен и дека бил извршен увид. Полицијата презема мерки за утврдување на идентитетот на лицата и за целосно расчистување на настанот.
Но, додека јавноста сè уште ги очекува резултатите од истрагата, во текот на следната ноќ бил регистриран уште еден вандалски чин. На повеќе мурали и графити во населбата Перо Чичо повторно биле испишани натписи „УЧК“.
Повторувањето на истиот симбол на различни локации за толку краток период неизбежно отвори сомнежи дека можеби не станува збор за случајна постапка, туку за свесна провокација. Сепак, додека надлежните институции не ги утврдат фактите, не може да се тврди дали двата инциденти се организирани, меѓусебно поврзани или извршени од исти лица.
Особено е важно случаите да не се користат за колективни обвинувања или дополнително ширење нетрпеливост. Одговорноста мора да биде индивидуална и утврдена со докази, а не со претпоставки за етничката припадност или мотивите на сторителите.
Куманово со децении го гради својот идентитет како град во кој живеат повеќе етнички заедници. Токму затоа, секој обид за предизвикување поделби заслужува брза институционална реакција и недвосмислена јавна осуда.
Од ефикасноста на истрагата ќе зависи и одговорот на клучното прашање: дали Куманово се соочува со два изолирани вандалски испади или со намерна провокација чија цел е нарушување на меѓуетничкиот соживот?The post КОЈ ЈА ПОДГОТВИ ПОЧВАТА ЗА ПРОВОКАЦИИТЕ? Куманово пред опасен меѓуетнички тест appeared first on Politika.