Во Македонија, изгледа, најголемиот проблем во моментот е Петар Богојески. Не милионските афери, не судските пресврти, не банкарските ограничувања, не прашањата за одговорноста на институциите. Туку неколку кратки телевизиски исечоци од неговото гостување на ТВ Алфа.
И додека јавноста добиваше вести што заслужуваат сериозно политичко и институционално внимание, Марија Митева и партиските функционерки започнаа вистински натпревар во јавно згрозување. Да потсетиме што се случуваше во Македонија. Првообвинетиот во случајот „Лотарија“, Перпарим Бајрами, доби правосилна одлука за укинување на притворот со гаранција од 1,14 милиони евра во недвижен имот. Човек кој претходно повеќе од 19 месеци беше недостапен за органите на прогонот доби можност да ја продолжи постапката од слобода, со мерки на претпазливост и по обезбедување на гаранцијата. Во предметот се истражуваат наводни злоупотреби со штета проценета на речиси десет милиони евра. И нормално, јавноста има право да праша: што се случува со милионите? Кога ќе заврши постапката? Кој ќе одговара ако се докаже дека имало злоупотреби? Истиот ден, уште еден голем судски пресврт. Апелациониот суд Скопје донесе ослободителна пресуда за Бојан Јовановски – Боки 13 во предметот „Меѓународен сојуз“. По години судски постапки, судот утврди дека од изведените докази не е докажано дека обвинетите ги сториле кривичните дела што им се ставале на товар. Пресудата мора да се почитува, но не може да се избегнат прашањата за квалитетот на истрагата, работата на обвинителството и долгите години судски постапки. Што се случува со довербата во правосудството кога предмети што со години ја потресуваат јавноста добиваат вакви исходи? И додека овие две вести заслужуваа сериозна анализа, третиот случај директно ги погоди граѓаните по нивниот џеб. Алта банка! Народната банка воведе привремена администрација во Алта банка АД Битола, а клиентите се соочија со ограничувања во располагањето со сопствените средства. Десет илјади денари неделно! Замислете, вашите пари се на вашата сметка, но не можете слободно да располагате со нив. И сега некој треба да им објасни на граѓаните дека ова е само превентивна мерка, дека банката е ликвидна, дека треба да бидат спокојни. Можеби навистина мерките ќе ги заштитат штедачите. Но тоа не го намалува товарот врз граѓаните што мораат да платат сметки, рати, лекови и секојдневни трошоци. Случувањата неизбежно будат спомени на аферата ТАТ од 1997 година, во времето на Бранко Црвенковски. Не затоа што Алта банка и ТАТ се исти случаи, туку затоа што македонските граѓани многу добро знаат колку е болно кога ќе се разниша довербата во сигурноста на сопствените заштеди. И токму во ваков момент, кога имаме три сериозни случувања што отвораат прашања за банкарскиот систем, правосудството и институционалната одговорност, политичката сцена добива нова преокупација. Петар Богојески! И тоа преку исечоци од гостување на ТВ Алфа, телевизија за која самата Агенција за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги во својот мониторинг за 2025 година констатираше позитивно медиумско врамување на ВМРО-ДПМНЕ и Владата. Иронијата е повеќе од очигледна. Гостувањето на Богојески се случува на телевизија со документирана уредувачка наклонетост кон владејачката партија, а кратките видеа од разговорот стануваат повод за лавина партиски осуди. Богојески тврди дека изјавите биле извадени од контекст. Тоа не е причина неговите зборови автоматски да се оправдаат, но е причина секој што јавно пресудува да го познава целосниот разговор. И тогаш започнува парадата на згрозувањето. Прва настапува Марија Митева, портпаролка на Владата и претседателка на Унијата на жени на ВМРО-ДПМНЕ. Згрозена. Шокирана. Разочарана. По неа следуваат членките на Извршниот комитет на Унијата на жени, чии поединечни реакции беа обединети дури и во официјално партиско соопштение. Пратенички, функционерки, градоначалнички... Се добива впечаток дека згрозувањето се движи по партиската хиерархија, како по протоколарен список. Уште малку, па ќе очекуваме и извештај од општинските комитети: колку членки се згрозиле, колку ја споделиле објавата и дали сите навремено ја исполниле моралната обврска. Дали ова било спонтано или политички усогласено, не може да се утврди само од редоследот на реакциите. Но впечатокот на партиска мобилизација е тешко да се избегне. И кога веќе изгледаше дека списокот на згрозени е доволно долг, се огласи и Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги. АВМУ соопшти дека извршила увид во целата емисија и ги осуди ставовите на Богојески, предупредувајќи на одговорноста на јавните личности за пораките што ги испраќаат. Сосема легитимно е медиумскиот регулатор да реагира на содржини што ги смета за проблематични. Но во овој случај се отвора и прашањето за независноста, доследноста и институционалниот кредибилитет. Да потсетиме како се избира раководството на оваа Агенција. Членовите на Советот на АВМУ ги именува Собранието. А токму Советот го избира директорот на Агенцијата. На 24 јуни 2025 година Собранието го именуваше новиот Совет, а на 26 декември истата година Советот повторно го избра Зоран Трајчевски за директор со петгодишен мандат. Значи, Владата формално не го назначува директорот. Но постои институционален синџир на избор во кој учествува парламентот и неговото мнозинство. Дополнително, Европската комисија во извештајот за 2025 година изрази загриженост за начинот на избор на членовите на Советот на АВМУ, посочувајќи недостатоци во транспарентноста, јасноста на критериумите и непристрасноста. Ова само по себе не докажува дека Агенцијата реагирала по политички налог. Но е сосема доволна причина јавноста внимателно да ја следи нејзината независност. Дали регулаторот секогаш реагира со исти критериуми и иста решителност, без оглед на тоа кој политичар зборува, на која телевизија гостува и кому му одговара неговата осуда? Прашањето не е дали АВМУ треба да реагира. Прашањето е дали граѓаните можат да бидат сигурни дека нејзините реакции се резултат исклучиво на професионална проценка, а не на политичката атмосфера во моментот. А кога во ист ден партискиот врв, низа функционерки и медиумскиот регулатор реагираат на иста тема, додека државата се соочува со сериозни банкарски и правосудни прашања, јавноста има право да се запраша кој ги поставува приоритетите на јавната дебата. И тука доаѓаме до најголемата иронија. Марија Митева и нејзините сопартијки зборуваат за женската слобода, достоинството и економската независност. Убаво. Потребно. Неспорно. Но каде е истата жестина кога самохрана мајка, пензионерка или жена која издржува семејство не може непречено да располага со сопствените пари поради ограничувањата во Алта банка? Каде е тоа масовно згрозување кога банкарска мерка директно влијае врз финансиското секојдневие на жените? Митева зборуваше и за Алта банка, но во контекст на одбрана на институционалните мерки и политички обвинувања кон опозицијата. Затоа прашањето не е дали воопшто се огласила. Прашањето е зошто за телевизиски исечоци добивме цела парада на индивидуални осуди, а за ограничувањето на пристапот до сопствените пари не видовме споредлив бран реакции во одбрана на погодените граѓани. Дали женската независност е само прашање на тоа што изговорил Петар Богојески? Или таа подразбира и економска сигурност, право на сопствени средства и можност самостојно да се носат животни одлуки? Ако женските права се вистински политички приоритет, тогаш тие мора да бидат приоритет и кога решенијата се тешки, кога институциите треба да дадат одговори и кога не е доволно да се напише емотивен статус. И не станува збор само за жените. Станува збор за сите граѓани кои заслужуваат да знаат што се случува со парите, со милионските судски предмети и со институциите што треба да ги штитат. Не постои доказ дека лавината реакции за Богојески била организирана со намера да ги прикрие случаите со Алта банка, Лотарија или Боки 13. Но не мора секое пренасочување на вниманието да биде резултат на таен план. Понекогаш е доволно политичките функционери да вложат многу повеќе енергија во една полемика отколку во проблемите за кои граѓаните бараат одговори. И токму затоа ваквата селективна јавна чувствителност заслужува критика. Богојески има право да зборува, а јавноста има право да го критикува. Насилството не смее да се оправдува, а ниту еден политичар не треба да биде ослободен од одговорност за своите зборови. Но истата таа јавност има право да бара многу поголема одговорност од институциите чии одлуки имаат реални последици врз животот на граѓаните. За Алта банка требаат одговори и конкретни решенија. За Лотарија треба судска разрешница и утврдување на евентуалната одговорност. За „Меѓународен сојуз“ треба сериозно преиспитување на институционалното постапување што доведе до ваков судски исход. А за Богојески? За него, очигледно, политички реакции не недостигаат. Можеби следниот пат, наместо протоколарен список на згрозени функционерки, ќе добиеме протоколарен список на конкретни одговори од институциите. И можеби наместо да броиме кој сè се згрозил од една телевизиска изјава, ќе почнеме да броиме колку проблеми државата навистина решила. Зашто Македонија нема недостиг од политички згрозувања. Има недостиг од одговори. А скандалите не исчезнуваат само затоа што некој успеал да го сврти вниманието кон Петар Богојески.The post КОГА СКАНДАЛИТЕ СТАНУВААТ НЕЗГОДНИ, БОГОЈЕСКИ СТАНУВА ГЛАВНА ВЕСТ! appeared first on Politika.