Ќе дозволите ли денеска јавноста да се занимава со Извештајот на Европската комисија за Македонија или повторно ќе пронајдете погодна тема кон која ќе го насочите колективното „згрозување“?
По неколкудневниот натпревар во морални осуди на една телевизиска изјава на Петар Богојески, можеби конечно е време да се посвети внимание на прашањата што навистина ја определуваат иднината на државата. За една изјава се најдоа доволно политичари, функционери, јавни личности и медиуми да се згрозуваат. Но каде беше истата енергија кога на дневен ред се најдоа „Алта банка“, одбраната од слобода на Перпарим Бајрами и ослободителната пресуда за Боки 13?
Народната банка на Србија ѝ ја одзеде дозволата за работа на „Алта банка“ во Белград поради сериозно влошување на нејзината финансиска состојба. Настан што отвора прашања за евентуалните последици врз македонскиот банкарски сектор и за постапувањето на надлежните институции.
Но колку долго оваа тема остана во фокусот на јавноста? Каде се сериозните политички расправи за можните последици и потребните институционални одговори?
Речиси истовремено, Перпарим Бајрами, првообвинет во случајот „Лотарија“, доби можност да се брани од слобода по прифаќањето судска гаранција од 1,1 милион евра.
Истиот ден пристигна уште една крупна вест од правосудството – Апелациониот суд донесе ослободителна пресуда за Бојан Јовановски, познат како Боки 13, во предметот „Меѓународен сојуз“, со што ја преиначи претходната осудителна пресуда од пет години затвор.
Станува збор за различни случаи, со различна правна природа. Ниту одбраната од слобода претставува ослободителна пресуда, ниту ослободителната пресуда сама по себе е доказ за неправилно судско постапување.
Но секој од овие случаи заслужува внимателна јавна анализа, а не исчезнување од дневниот ред под притисок на следната политичка полемика.
Дали навистина една телевизиска изјава заслужува повеќе политичко внимание од три крупни теми што отвораат прашања за финансиската стабилност, правосудството и довербата во институциите?
И токму сега, кога Брисел повторно предупредува дека борбата против корупцијата не бележи напредок, прашањето станува уште посериозно.
Дали колективното „згрозување“ е израз на вистинска принципиелност или јавната дебата сè почесто се сведува на темите за кои е најлесно да се напише осудувачки статус?
Зашто многу е полесно да се згрозуваш од нечија реченица отколку да поставиш конкретно прашање за судска одлука, банкарски надзор или институционална одговорност.
А денеска, кога Македонија го добива Извештајот на Европската комисија, ќе има ли простор за суштинска дебата? Ќе ги слушнеме ли истите гласни политички реакции за позитивните и негативните оценки што пристигнуваат од Брисел?
Или повторно јавниот простор ќе го заземе некоја нова тема за колективно „згрозување“?
А еве што навистина пишува во Извештајот на Европската комисија за Македонија за 2026 година.
Евроамбасадорот Михалис Рокас денеска, 5 ноември, треба да му го врачи на премиерот Христијан Мицкоски Извештајот на Европската комисија за напредокот на земјата за 2026 година.
Документот беше објавен на 4 ноември во Брисел, како дел од годишниот Пакет за проширување на Европската Унија. Тој содржи оценки за реформите, економијата, владеењето на правото, јавната администрација, човековите права и усогласувањето со европското законодавство.
Една од најзначајните позитивни оценки е дека Македонија постигнала значителен напредок во спроведувањето на Реформската агенда.
Европската комисија ја вбројува земјата меѓу најуспешните во реализацијата на реформите во рамките на Инструментот за реформи и раст.
Забележан е напредок и во дигитализацијата на јавните услуги, електронската администрација и усогласувањето со европските правила во одредени области.
Во делот на правосудството, Комисијата констатира одреден напредок поради усвојувањето нови законски решенија поврзани со Судскиот совет и Советот на јавните обвинители.
Сепак, остануваат сериозни слабости во независноста и ефикасноста на судството, меѓу кои недостигот од финансиски и човечки ресурси и влијанијата врз правосудниот систем.
Особено загрижувачки се оценките за борбата против корупцијата.
Европската комисија констатира дека Македонија не постигнала напредок во оваа област, а корупцијата останува широко распространета.
Предметите за корупција на високо ниво продолжуваат да се одолговлекуваат, а дел од нив достигнуваат застареност, што придонесува за недоверба во правосудниот систем и создава перцепција на неказнивост.
Комисијата предупредува и на потребата од подобра институционална координација, поголема отчетност и поефикасно спроведување на антикорупциските политики.
Во економскиот дел се констатира ограничен напредок, но и добро ниво на подготвеност за функционирање на пазарната економија. Економскиот раст се забрзал во 2025 година, банкарскиот сектор останал стабилен во оценуваниот период, а пазарот на трудот забележал благо подобрување.
Истовремено, Комисијата укажува на инфлациските притисоци, структурните слабости на економијата и потребата од подобро управување со јавните инвестиции.
Во делот на слободата на изразување не е констатиран напредок. Потребни се дополнителни мерки за транспарентност на медиумската сопственост и распределбата на јавните средства за рекламирање.
Посебно внимание е посветено и на основните човекови права, вклучително и потребата од поефикасна институционална заштита од родово базирано и семејно насилство.
Во однос на европските интеграции, Комисијата констатира дека не е постигнат напредок во усвојувањето на уставните измени предвидени со заклучоците на Советот на ЕУ од 2022 година.
Нивното спроведување и понатаму останува услов за придвижување на пристапните преговори.
Од друга страна, позитивно се оценува целосното усогласување на Македонија со заедничката надворешна и безбедносна политика на Европската Унија, вклучително и во однос на руската агресија врз Украина.
Извештајот носи две важни пораки: Македонија постигнува конкретни резултати во одредени реформски области, но истовремено се соочува со сериозни предизвици во владеењето на правото, корупцијата и европските интеграции.
Ова се темите што заслужуваат политичка расправа, аргументи, отчетност и институционални одговори.
Затоа денешното прашање не треба да биде кој најгласно се згрозил од Петар Богојески, туку кој ќе покаже подеднаква заинтересираност за содржината на европскиот извештај.
Зашто Македонија нема да стане поевропска од бројот на објавени „згрозувања“, туку од резултатите што ќе ги постигнат нејзините институции.
И додека за една телевизиска изјава се води повеќедневна јавна расправа, извештајот од Брисел заслужува да не остане уште една сериозна тема што ќе ја заборавиме по следниот политички скандал.The post ЌЕ ПАДНЕ ЛИ ЗАВЕСАТА НА „ЗГРОЗУВАЊАТА“? БРИСЕЛ ГО ОТВОРА ПРАШАЊЕТО ЗА ВИСТИНСКИТЕ ПРОБЛЕМИ! appeared first on Politika.