Политичките тензии во Босна и Херцеговина повторно се заоструваат по новата изјава на лидерот на СНСД, Милорад Додик, кој во разговор со американската новинарка Лара Логан ја опиша БиХ како „пропадната земја“ и порача дека Србите не гледаат иднина во држава што, според него, не функционира како заеднички политички систем.
Додик оцени дека Вашингтон нема причина да вложува дополнителни ресурси во дипломатско присуство во Сараево, бидејќи, како што тврди, БиХ одамна ја изгубила способноста да биде стабилна и функционална држава. Според него, српскиот народ во БиХ не сака да живее под политички притисок и не разбира зошто Сараево, како што рече, толку инсистира Србите да останат во рамките на државата што ја сметаат за нефункционална.
Во својата изјава, Додик повторно ја постави Република Српска како централна политичка рамка за Србите во БиХ. Тој порача дека Србите имаат своја Република Српска, дека сакаат да ја развиваат и дека настојуваат да ја управуваат според сопствените политички интереси и приоритети. Истовремено, нагласи дека нема проблем со присуството на другите заедници, но дека не прифаќа, како што тврди, политичка доминација од Сараево.
Најчувствителниот дел од неговата порака се однесуваше токму на односот со бошњачкиот политички фактор. Додик наведе дека ниту помладите генерации Срби, кои не биле дел од војната во деведесеттите години, не сакаат да живеат во систем што го доживуваат како наметнат и репресивен. Во тој контекст порача дека не сака да владее со муслиманите, но не сака ниту тие да владеат таму каде што Србите се мнозинство.
Овие ставови не претставуваат изненадување, туку продолжение на политичката линија што Додик ја гради подолго време. Тој во континуитет ја претставува БиХ како држава без вистинска функционалност, државните институции во Сараево како инструмент на притисок, а Република Српска како посебен политички простор што треба да има поголема самостојност.
Токму затоа неговата последна изјава не се чита само како порака за домашната јавност, туку и како обид неговата политика да се претстави пред меѓународна публика. Во момент кога БиХ се соочува со сериозни институционални блокади, судири околу надлежностите и несогласувања околу улогата на меѓународниот претставник, ваквата реторика дополнително ја продлабочува кризата.
Регионалните и меѓународните набљудувачи веќе подолго време предупредуваат дека БиХ се наоѓа во една од најсериозните политички кризи по завршувањето на војната. Споровите меѓу Република Српска, државните институции и високиот претставник Кристијан Шмит ја отворија дилемата до каде може да оди оспорувањето на Дејтонскиот поредок без да се наруши стабилноста на земјата.
Особено чувствително прашање останува авторитетот на Шмит, кого Додик и политичкото раководство на Република Српска не го признаваат како легитимен меѓународен претставник. Неговите одлуки, реформските обиди и судирите со властите во Бања Лука дополнително ја усложнуваат политичката сцена и ја зголемуваат неизвесноста околу иднината на БиХ.
Со пораката дека БиХ е „пропадната земја“, Додик повторно ја активира старата политичка матрица: оспорување на заедничката држава, нагласување на посебноста на Република Српска и претставување на Сараево како центар на политички притисок врз Србите.
Во земја што сè уште ги носи последиците од војната, ваквите изјави имаат многу поголема тежина од обична политичка реторика. Тие повторно го отвораат прашањето дали БиХ може да опстане како функционална заедничка држава или ќе продолжи да се движи низ кругот на блокади, етнички поделби и пораки што ја туркаат кон нова нестабилност.The post ДОДИК ЈА ЗАПАЛИ СТАРАТА БОСАНСКА ИСКРА: ДАЛИ БиХ ПОВТОРНО ВЛЕГУВА ВО ОПАСНА ПОЛИТИЧКА БУРА? appeared first on Politika.