Од изборниот пораз во Брвеница до судските одлуки за Артан Груби и Перпарим Бајрами, владејачката коалиција се соочува со две различни политички прашања. Додека ВМРО-ДПМНЕ го обвинува својот коалициски партнер ВРЕДИ дека одиграл улога на „тројански коњ“ во корист на ДУИ, токму ВРЕДИ денес бара одговорност за ослободувањето од притвор на двајца поранешни функционери поврзани со ДУИ.
Само неколку дена беа доволни политичката реторика во владејачката коалиција да добие сосема поинаква димензија. По изборите во Брвеница, ВМРО-ДПМНЕ јавно го обвини ВРЕДИ дека дејствувал како „тројански коњ“ во корист на ДУИ, придонесувајќи за поразот на кандидатот на владејачката партија. „ДУИ, СДС, Левица, за жал, и ВРЕДИ како тројански коњ од една страна, а ВМРО-ДПМНЕ од другата страна. Ние сами против сите“, порачаа од ВМРО-ДПМНЕ по изборниот резултат. Од ВРЕДИ возвратија дека гласовите не се сопственост на политичките партии, туку на граѓаните, кои имаат право слободно да одлучуваат кому ќе ја дадат својата поддршка. Но, додека политичките партнери меѓусебно ја префрлаа одговорноста за Брвеница, во јавноста одекна уште една вест – укинувањето на притворот на поранешниот директор на Државната лотарија, Перпарим Бајрами, откако претходно беше укинат и куќниот притвор на поранешниот вицепремиер Артан Груби. Основниот кривичен суд Скопје прифати гаранција во недвижен имот од 1.140.781 евро за Бајрами, со дополнителни мерки за претпазливост. Неговото пуштање од притвор следува по обезбедувањето на гаранцијата преку впишување хипотека. На Груби, пак, куќниот притвор му беше укинат на 13 октомври по истекот на законскиот рок, но останаа во сила други мерки за претпазливост, вклучувајќи го и одземањето на пасошот. Двајцата и натаму се обвинети во предметот „Државна лотарија“, во кој обвинителството тврди дека била предизвикана штета од околу 9,7 милиони евра. Нивната вина допрва треба да биде утврдена во судска постапка.
И токму тука политичката приказна добива нов заплет.
ВРЕДИ, која пред само два дена беше обвинета дека работела во корист на ДУИ во Брвеница, сега најостро реагира на одлуките поврзани со двајца поранешни функционери од истиот политички табор.
Од коалицијата оценуваат дека станува збор за сериозен скандал и потценување на државните институции, барајќи итно објаснување од судството и обвинителството.
Во својата реакција ВРЕДИ го споменува и поранешниот директор на УБК, Сашо Мијалков, отворајќи сомнежи за можни влијанија во правосудството и за последиците од контроверзните измени на Кривичниот законик.
Потсетуваат и дека Груби се наоѓа на американската црна листа поради коруптивни активности поврзани со Мијалков.
„Груби и Бајрами не смеат да бидат над законот. Никој не смее да ја избегне одговорноста“, порачуваат од ВРЕДИ, најавувајќи користење на институционалните механизми за утврдување на одговорноста.
Но, ако ВРЕДИ е „тројанскиот коњ“ на ДУИ во Брвеница, дали случајот со Груби и Бајрами станува „Ахиловата пета“ на ВМРО-ДПМНЕ?
Прашањето е политичко, но и суштинско.
ВМРО-ДПМНЕ ја предводи Владата, а борбата против корупцијата и воспоставувањето правна држава беа меѓу главните политички определби со кои настапуваше пред граѓаните.
Затоа и реакцијата на јавноста не може да се сведе само на објаснувањето дека одлуките ги донесува независното судство.
Се разбира, судските одлуки не се одлуки на Владата, ниту нивното донесување само по себе докажува политичко влијание. Судот се повикува на законските ограничувања за траењето на притворот, а укинувањето на притворот не значи ослободување од обвиненијата.
Но, тоа не ја исклучува политичката одговорност на власта да ги објасни резултатите од најавените реформи, да обезбеди услови за независно правосудство и да покаже дека борбата против корупцијата не останува само предизборно ветување.
Истовремено, ВРЕДИ има обврска да објасни како нејзината јавна определба за борба против ДУИ се одразува врз политичките односи по изборите во Брвеница. Изборниот резултат сам по себе не докажува постоење политички договор, но меѓусебните обвинувања на владините партнери отворија прашања што заслужуваат одговор.
Така, во само неколку дена, владејачката коалиција се најде во необична ситуација: ВМРО-ДПМНЕ го обвинува ВРЕДИ за индиректна помош на ДУИ во Брвеница, додека ВРЕДИ бара институционална одговорност за судските одлуки што се однесуваат на поранешни функционери на ДУИ.
Дали станува збор за различни политички принципи, недоверба меѓу партнерите или само за остри пораки наменети за различни гласачки тела?
Одговорот треба да го дадат самите политички актери.
Бидејќи постои суштинска разлика меѓу пораз на избори и судска постапка за наводна злоупотреба на јавни средства. Но, заедничко за двата случаја е прашањето за одговорноста.
Ако за изгубената Брвеница ВМРО-ДПМНЕ бара одговори од ВРЕДИ, тогаш јавноста има право да бара одговори и од власта за состојбата во правосудството.
Во спротивно, „тројанскиот коњ“ и „Ахиловата пета“ ќе останат само две политички метафори зад кои се губи најважното прашање: кој и на кој начин ќе обезбеди институционална одговорност?
The post АКО ВРЕДИ Е „ТРОЈАНСКИ КОЊ“ ВО БРВЕНИЦА, ДАЛИ ГРУБИ И БАЈРАМИ СЕ „АХИЛОВАТА ПЕТА“ НА ВМРО-ДПМНЕ? appeared first on Politika.