Победата на демократите на изборите за Конгресот на САД дополнително ги потресоа американските берзи, а најголем притисок почувствуваа технолошките компании кои со години профитираа од огромниот интерес за вештачката интелигенција. Инвеститорите сега се прашуваат дали станува збор за привремен пад или за почеток на пукањето на финансискиот балон што се создаде околу AI индустријата.

Распродажбата на акциите на американскиот пазар во четвртокот посебно го погоди Nasdaq, берзата на која се тргува со акциите на технолошките гиганти како Nvidia, Alphabet, Meta и Apple.

Како што пишува Би-би-си (BBC), падот следеше по убедливата победа на демократите на изборите за Конгресот, благодарение на која оваа партија ја презеде контролата врз двата дома на американскиот парламент.

Таквиот развој на настаните би можел значително да го промени односот на Вашингтон кон технолошките компании, особено кога станува збор за изградбата на огромните дата центри кои претставуваат основа за развој на вештачката интелигенција.

Бројни демократски кандидати во текот на кампањата се спротивставуваа на неконтролираното ширење на тие постројки, предупредувајќи на нивната огромна потрошувачка на електрична енергија и вода, како и на последиците по локалните заедници.

Претставувањето на ChatGPT на крајот на 2022 година покрена бран на интерес за вештачката интелигенција каков што технолошката индустрија долго време немаше видено.

Инвеститорите почнаа да вложуваат милијарди долари во производителите на чипови, изградбата на дата центри, енергетската инфраструктура и компаниите кои развиваат AI модели.

Вредностите на одделни технолошки компании нагло пораснаа, а вештачката интелигенција стана еден од главните двигатели на растот на американските берзи.

Според истражувањето на Goldman Sachs што го пренесува Би-би-си, вложувањата во AI во текот на 2026 година би можеле да достигнат дури еден трилион долари.

Сепак, огромните вложувања носат и огромни очекувања.

Инвеститорите сега сè почесто го поставуваат прашањето кога потрошените милијарди ќе се претворат во заработка и дали компаниите можат да ги оправдаат пазарните вредности што ги достигнаа.

Загриженоста дополнително порасна поради предупредувањата на одделни истражувачи за безбедносните ризици од развојот на напредната вештачка интелигенција, што би можело да отвори простор за построга регулатива.

Додека администрацијата на претседателот Доналд Трамп силно го поддржуваше забрзаниот развој на вештачката интелигенција, демократите во текот на изборната кампања сè повеќе внимание им посветуваа на проблемите што дата центрите им ги создаваат на локалните жители.

Станува збор за постројки кои бараат огромни количини електрична енергија, често трошат многу вода за ладење и зафаќаат големи површини земјиште.

Жителите на одделни американски заедници се плашат дека нивното ширење би можело да доведе до зголемување на сметките за струја и дополнително оптоварување на локалната инфраструктура.

Колку е изразен отпорот покажува анкетата на Gallup од мај, според која дури 71 отсто од Американците се спротивставуваат на изградбата на дата центар во нивната локална заедница.

За споредба, на изградбата на нуклеарна централа би се спротивставиле 53 отсто од испитаниците.

Еден од политичарите кои во текот на кампањата отворено зборуваа за потребата од регулирање на AI индустријата е Џејмс Таларико, демократот кој победи на изборите за Сенатот во Тексас.

„Иако сакаме да ја заштитиме водечката позиција на Америка во областа на вештачката интелигенција, сè уште се обидуваме да разбереме како таа ќе влијае врз сè, од начинот на кој работиме до начинот на кој нашите деца учат“, рече Таларико.

„Мораме да ги заштитиме Американците и да воспоставиме јасни и доследни закони за компаниите“, додаде тој.

Тексас, кој со години важеше за едно од најцврстите републикански упоришта, стана важно средиште на американската технолошка индустрија.

Новоизбраната демократска гувернерка Џина Хинохоса во текот на кампањата вети мораториум на изградбата на нови дата центри.

Нејзината победа би можела да претставува сериозен предизвик за технолошкиот милијардер Илон Маск, кој значителен дел од работењето на компаниите Tesla и SpaceX го пресели токму во Тексас.

Маск, според Би-би-си, потроши речиси 450 милиони долари за поддршка на републиканските кампањи во текот на изборите за Конгресот.

Со демократите кои сега ги контролираат двата дома на Конгресот, се очекува посилно спротивставување на технолошката политика на Трамп и обиди за донесување закони кои би можеле да го ограничат ширењето на AI инфраструктурата.

Тоа не значи дека развојот на вештачката интелигенција ќе биде запрен, но би можел да стане поскап и поподложен на построги правила.

Тудор Браун, соосновач на британската технолошка компанија Arm Holdings, потсетува дека вредностите на акциите се засноваат врз очекуваните идни приходи, а не само врз заработката што компаниите моментално ја остваруваат.

Доколку се покаже дека AI индустријата нема да донесе толку големи приноси колку што инвеститорите очекуваа, дел од нив би можеле да одлучат да ги продадат акциите.

Сепак, Браун смета дека моменталната нервоза на пазарот не мора да значи почеток на голем слом.

Според неговите зборови, вредностите на акциите беа поттикнати од очекувањата за „речиси бесконечен раст на вештачката интелигенција“, по што следеше „одредена паника“.

„Постои природна долна граница на овој пад“, вели Браун.

„Потоа, мислам дека ќе се покаже дека овие компании всушност и понатаму остваруваат голема заработка“, додаде тој.

Поинаков поглед има Нандини Рој Чоудури од компанијата Future Market Insights.

Она смета дека инвеститорите внимателно ќе проценуваат дали политичката промена во Вашингтон може да доведе до ограничувања на изградбата на дата центри, потрошувачката на енергија и примената на AI технологиите.

Поради тоа, таа не очекува брзо и сеопфатно закрепнување на технолошките акции.

Наместо тоа, инвеститорите би можеле да станат многу поизбирливи и парите да ги насочуваат кон компании кои имаат постабилни финансии и појасни изгледи за остварување профит.

Иако американските избори дополнително ги вознемирија инвеститорите, сомнежите во одржливоста на AI процутот постоеја и пред гласачите да излезат на биралиштата.

Основниот проблем останува ист: технолошките компании вложуваат огромни износи во развојот на вештачката интелигенција, но сè уште не е јасно колку брзо и во која мера тие вложувања ќе почнат да се исплаќаат.

Новата политичка ситуација во САД би можела дополнително да ги зголеми трошоците на работењето, особено ако бидат воведени построги правила за изградба на дата центри.

Затоа наредните месеци ќе бидат важни не само за американските технолошки гиганти, туку и за светските берзи, кои последниве години силно зависеа од растот на компаниите поврзани со вештачката интелигенција.

Клучното прашање повеќе не е само колку ќе расте AI индустријата, туку колку инвеститорите се подготвени да платат за тој очекуван раст.